Bilgisayarlarda dosya oluşturmak ve gereksiz hâle gelen dosyaları silmek yoğun olarak yaptığımız işlemlerdir. Peki, bilgisayarınızdaki bir dosyayı silmeniz durumunda gerçekte neler oluyor hiç düşündünüz mü? Dosyayı gerçekten silmiş oluyor musunuz? Daha doğru bir tabirle, silinmiş dosyaya ait içerik yok oluyor mu? Silinen dosyaları geri getirmek ya da kurtarmak gibi bir konudan bahsedildiğine göre, demek ki dosyamızın içeriği gerçekte silinmiyor ve bir yerlerde duruyor.
"Silmek" ya da "Yok Etmek" şeklinde bir ifade ile olayı anlatmaya çalışmamızın nedeni işte budur.
İşletim sistemleri, disk ilk kullanım öncesi organize edildiği yapı olan ve FAT, NTFS, Ext2/3FS gibi ifadelerle bilinen Dosya Sistemi (File System) ile dosyalarımızı diskte küme (cluster) adı verilen birim alanlarda tutarlar.
Biz bir dosya oluşturduğumuzda, işletim sistemi bu dosyaya boyutu oranında, o an diskte kullanım dışı olan kümelerden tahsis eder. Ayrıca, sistem alanında da dosyaya ait özel bilgileri (adı, türü, tarihi vb.) ve dosyanın içeriğinin saklandığı küme listesini tutar.
Buradan çıkan sonuç, gerçekte önemli olan, bir kümenin içinde bir şeyler olup olmadığı değil, küme kullanım ve tahsis tablosunda bu kümenin durumu ile ilgili verilen bilgidir.
Özetle: Bir dosyayı sildiğimizde, gerçekte sadece dosyaya ait kümeler, yeni kullanımlar için kullanım tablosunda boş (serbest) olarak işaretlenmektedir. Veri alanındaki kümeler gözümüzle gördüğümüz şeyler olmadığı için, içindeki verinin bilfiil silinip silinmemesinin hiçbir önemi yoktur.
Diyelim ki yıldır bilgisayarınızı kullanıyorsunuz. Şu an diskinizde adet dosya var ve diskinizin ’ü dolu. Tahmin edeceğiniz üzere, şu ana kadarki işlemleri standart işletim sistemi araçlarıyla yaptığınız için, diskinizde eski dosyalara ve silinmiş dosyalara ait veriler tamamen veya kısmen, şu an kullanım dışı olan kümeler içerisinde durmaktadır.
Eski diski formatlayıp "tertemiz" hâle getirdiniz ve sattınız. Dikkat!!! Eski diskinizdeki bilgiler hâlâ duruyor! Gerek meraklısı gerekse kötü niyetlisi tarafından bu bilgiler ortaya çıkarılabilir. Eğer sildiğimiz bilgiler gizli bilgiler ise veya bu bilgilere herhangi bir şekilde ulaşılmasını istemiyorsak, işte bu noktada silinen bilgilerin gerçekten yok edilmesi konusu gündeme gelmektedir.
Dosyaları silmek derken dosyalara ait kümelerin başka kullanımlar için serbest bırakılmasını, dosyaları yok etmek derken de dosyalara ait olan kümelerdeki verilerin bilfiil ortadan kaldırılmasını kastediyoruz.
Standart işletim sistemi araçları asla böyle bir işlem yapmaz. Silmek istediğiniz dosyalarınızı disk yüzeyinden de silmek (yok etmek) istiyorsanız, bu tür işlemleri gerçekleştirmek üzere yazılmış özel programlar kullanmanız gerekir.
yıldır kullanılan disk örneğinde, diskin şu an kullanılmayan kümeleri büyük ihtimalle eski veya silinen dosyalar tarafından kullanılıyor durumdadır. Bu verileri yok etmek için, tüm yok etme programlarında olduğu gibi, kullanım dışı olan kümelerdeki verilerin üzerine yazma işlemi uygulanır. Bu işlem, diskin kapasitesine göre uzun zaman alabilir.
Bir dosya, küme boyutuna bölündüğünde, son kümenin yalnızca bir kısmı dosya verisine aittir; kalan kısmı (artık veri/slack space) o an hiçbir dosyaya ait değildir. Bu artık kısım daha önce başka bir dosya tarafından kullanılmışsa, eski dosyanın verilerini içeriyor olabilir. Eski ve silinmiş dosyalara ait verileri tamamen yok etmek istediğimizde, son kümelerdeki artık alanlardaki verilerin de yok edilmesi gerektiği ortadadır.
Formatlanmış bir disk bölümündeki eski verilerin yok edilmesi işlemi, bölüm içerisinde kullanımda olmayan kümelerin içeriğinin yok edilmesi işlemi gibidir. Diskteki sektörlerin tamamının içeriğini yok etmek içinse, Hard disk üreticilerinin sağladığı programlar veya hard format olarak bilinen, alt seviye mantıksal yapıyı yeniden düzenleyen programlar kullanılabilir.
Size hak veriyorum; "Yok edilmiş bilgi geri gelir mi?" diye sormanız normal. Ancak, üzerine yazma yapılarak ortadan kaldırıldığı düşünülen verilerin geri getirilmesi teorik olarak imkân dâhilindedir.
Hard disk plakalarında veriler, manyetik alanda artı (+) ve eksi (-) şeklinde kutuplanabilen magnetler (atomik düzeyde küçük mıknatıslar) aracılığıyla kaydedilir. Yazma işlemi sırasında manyetik kafa, kare alandaki magnetleri belirli bir yönde kutuplar (örneğin için artı, için eksi).
Sorun: Pratikte kare alandaki magnetlerin kutuplanması şekilde olmaz. Magnetlerin çoğunluğu yeni kutuplamadan etkilenirken, bir kısmı eski pozisyonlarını korumaya devam ederler.
Bu eski değeri tespit etmek çok zor bir işlemdir. Çok spesifik elektron mikroskopları aracılığıyla bu işlem yapılabilir. Olayın teorisine göre, üzerine yazılmış verilerin eski durumlarının ortaya çıkarılabileceği ortadadır. Ancak yapılan hesaplamalara göre 1MB veri için asır gerektiğinden, böyle bir çalışmanın şu an için pratikte bir değeri yoktur.
Manyetik plakalardaki birim bit kayıt alanlarındaki mevcut değerlerin tamamen ortadan kaldırılması ise mümkündür. Ancak bunun olabilmesi için belirli algoritmalara göre tekrarlı yazma işlemlerinin yapılması gerekmektedir. Bu konuda en geniş çalışmayı Peter Gutmann yapmış olup, bilimsel çalışması makale olarak yayınlanmıştır.
